Những năm gần đây, Ngày Môi trường thế giới không chỉ còn là sự kiện của các cơ quan hữu trách, của những người làm việc trong lĩnh vực môi trường mà đã thực sự trở thành sự kiện thu hút mối quan tâm của đông đảo cộng đồng. Khi những vấn đề môi trường như biến đổi khí hậu, ô nhiễm nước và không khí, suy giảm đa dạng sinh học,…đã len lỏi vào tận các ngõ xóm, gia đình, đã chạm đến tận từng người dân, thì Ngày Môi trường thế giới dần trở thành “Ngày Môi trường của mọi người” là điều dễ hiểu.

Lịch sử ngày Môi trường Thế giới

Trước hàng loạt biểu hiện ô nhiễm, suy thoái môi trường trong những năm 1960 và nhận thức được đó là những hậu quả tác động của con người, lần đầu tiên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã tổ chức Hội nghị với chủ đề “Môi trường con người” tại Stockholm (Thuỵ Điển). Hội nghị khai mạc ngày 5/6/1972. Ngay trong ngày khai mạc, Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) đã được thành lập. Nhằm đánh dấu mốc thời gian quan trọng này, Liên Hợp Quốc đã chọn ngày 5/6 hàng năm làm ngày Môi trường thế giới. Liên Hợp Quốc muốn thông qua các hoạt động trong ngày này sẽ thu hút sự quan tâm của các chính phủ, các tổ chức và người dân trên khắp thế giới đối với công tác bảo vệ môi trường.

Theo thông lệ, mỗi năm Liên Hợp Quốc sẽ chọn một thành phố làm trung tâm tổ chức các hoạt động và đưa ra một chủ đề trọng tâm cho các hoạt động môi trường trong năm. Trong ngày này, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc sẽ có thông điệp gửi nhân dân toàn thế giới. Bắt đầu từ năm 1987, Liên Hợp Quốc đã phát động thêm Lễ trao giải thưởng môi trường “Global 500” nhằm tôn vinh các cá nhân, tổ chức có nhiều đóng góp cho hoạt động bảo vệ môi trường.

Bắt đầu từ năm 1982, Việt Nam đã hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm ngày Môi trường thế giới, bằng cách chọn ra một địa phương làm nơi tổ chức các hoạt động trọng tâm cho cả nước, đồng thời phát động rộng rãi các chiến dịch, phong trào bảo vệ môi trường ở tất cả các tỉnh thành. Đặc biệt, lần đầu tiên ngày Môi trường thế giới 2001 đã được UNEP “phá lệ” chọn 2 thành phố chính (Torino, Ý và Havana, Cu Ba) cùng 2 thành phố kết nối (Huê, Việt Nam và Nairobi, Kenya) để tổ chức, phù hợp với chủ đề của năm là “Liên kết toàn cầu vì sự sống”. Trong gần 1 tuần (1-5/6/2001), thành phố Huế đã ngập tràn trong bầu không khí sôi nổi, đậm nét “môi trường”, với hơn 30 loại hình hoạt động khác nhau.

Ngày Môi trường thế giới 2010

Năm 2010 là năm Quốc tế về Đa dạng sinh học.  Do vậy, UNEP đã lựa chọn chủ đề chính thức cho Ngày Môi trường thế giới năm 2010 là “Nhiều loài - Một hành tinh - Tương lai chúng ta” (Many Species. One Planet. One Future) và  thủ đô Kigali của Cộng hòa Rwanda thuộc Châu Phi được chọn làm địa điểm tổ chức Lễ mít tinh quốc tế sự kiện môi trường quan trọng này.

Chủ đề Ngày Môi trường thế giới năm nay nêu lên những cảnh báo về sự suy giảm đa dạng sinh học với tốc độ báo động, một phần do quản lý chưa tốt và thiếu nhận thức về tầm quan trọng của bảo tồn đa dạng sinh học đối với sự tồn tại của xã hội cũng như sự thịnh vượng lâu dài của nhân loại. Con người và hàng triệu loài cùng sinh sống trên hành tinh, cùng chia sẻ sự sống và sự phát triển bền vững trong tương lai

Ngày 9/4/2010 Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có công văn về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 2010 ở nước ta. Theo đó, tỉnh Quảng Bình sẽ được chọn đăng cai tổ chức Lễ mít tinh Quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Năm Quốc tế về Đa dạng sinh học 2010. Đồng thời, ở các Bộ, ban ngành, đoàn thể, các tỉnh, thành phố sẽ tổ chức chiến dịch tuyên truyền vận động giáo dục cán bộ và cộng đồng chấp hành tốt Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đa dạng sinh học, lồng ghép các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới với Tuần lễ Nước sạch và Vệ sinh môi trường, từ 29/4 đến 6/5, Ngày Quốc tế Lao động 1/5, Ngày Quốc tế Gia đình 15/5.

Ngày 29/4/2010, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công văn số 2321/BGDĐT-KHCNMT hướng dẫn tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 05/6/2010 trong hệ thống các cơ sở giáo dục và đào tạo, các đại học, học viện, trường đại học, trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và các viện nghiên cứu trực thuộc.

Các hoạt động hưởng ứng trong các cơ sở giáo dục bao gồm:

-         tuyên truyền, vận động, giáo dục cho cán bộ, giảng viên, giáo viên, học sinh và sinh viên chấp hành tốt Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đa dạng sinh học, triển khai tốt các chỉ thị và nghị quyết của Đảng về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước;

-         tổ chức mít tinh và triển khai các hoạt động cụ thể, thiết thực hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới như làm vệ sinh môi trường trên địa bàn; trồng cây phủ xanh đất trống, đồi trọc; sửa chữa, xây mới các công trình cấp nước sạch, công trình nhà vệ sinh; .

-         lồng ghép các nội dung tuyên truyền, giáo dục về nguyên nhân và tác hại của ô nhiễm môi trường, của biến đổi khí hậu đến phát triển kinh tế - xã hội và sức khỏe con người; hướng mọi người tự giác hạn chế sử dụng nguồn nguyên, nhiên liệu có phát sinh khí thải gây hiệu ứng nhà kính, gây biến đổi khí hậu; tạo thói quen tự giác tham gia các hoạt động, phong trào bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên không tái tạo như than đá, dầu mỏ, khí đốt; bảo tồn các động vật hoang dã.

-         treo băng rôn, panô, áp phích, khẩu hiệu tại trụ sở cơ quan làm việc, trường học nhằm nhắc nhở mọi người cùng hành động bảo vệ môi trường.

-         đưa tin, bài viết tuyên truyền về ý nghĩa của Ngày Môi trường thế giới trên các tạp chí, website của đơn vị.

-         biểu dương khen thưởng kịp thời những tổ chức, cá nhân có nhiều thành tích trong hoạt động bảo vệ môi trường.

Hưởng ứng ngày Môi trường thế giới 2010 ở địa phương

Do tính chất đặc thù về vị trí địa lý, Thừa Thiên Huế là một trong các địa phương có mức độ đa dạng sinh học cao của cả nước. Với 4 vùng sinh thái (vùng núi, vùng gò đồi, vùng đồng bằng và vùng đầm phá và cồn cát ven biển), Thừa Thiên Huế có nhiều hệ sinh thái tiêu biểu, có giá trị quốc gia và quốc tế đã được thừa nhận rộng rãi. Ba hệ sinh thái có giá trị nhất về đa dạng sinh học là hệ sinh thái rừng, hệ sinh thái đầm phá, và hệ sinh thái biển khu vực Hải Vân - Sơn Chà. Bên cạnh những giá trị về sinh học, về môi trường, đa dạng sinh học còn đem lại giá trị to lớn về kinh tế-xã hội cho địa phương, là những nguồn tài nguyên vô giá cho hoạt động sản xuất nông-lâm-ngư nghiệp, du lịch,…Tuy nhiên, đa dạng sinh học ở Thừa Thiên Huế cũng đang đứng trước những nguy cơ đe dọa suy giảm do thay đổi sử dụng đất, do ô nhiễm môi trường, do hậu quả chiến tranh còn lại, do khai thác đánh bắt quá mức, do sự xâm hại của các loài sinh vật ngoại lai, do những bất cập trong quy hoạch, quản lý….

Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 2010, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với UBND huyện A Lưới, Chi cục Kiểm lâm, Trung tâm Văn hóa Thông tin Thừa Thiên Huế tổ chức các hoạt động hưởng ứng như trồng cây xanh bảo vệ môi trường, tặng quà cho một số gia đình nạn nhân chất độc màu da cam tại A Lưới, mít-tinh kỷ niệm; hội thảo về biện pháp tiêu diệt cây Mai dương (Mắt mèo), triển lãm ảnh về môi trường; treo băng rôn, panô, áp phích khẩu hiệu tại các đường phố chính, nơi cộng,.…

Khoa Môi trường, trường Đại học Khoa học Huế cũng đã và sẽ có một số hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm nay. Từ 21/5 đến 28/5/2010, Khoa đã tích cực phối hợp với Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên Huế và Đoàn Dân chính đảng tỉnh tổ chức thành công Hội thi “Biến đổi khí hậu và cuộc sống chúng ta”. Đây là một sân chơi bổ ích cho học sinh-sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấp trên địa bàn tỉnh nhằm tìm hiểu, quảng bá thông tin và kiến thức về biến đổi khí hậu, trong đó bao gồm cả đa dạng sinh học với biến đổi khí hậu.

Được sự hỗ trợ của nhà trường, từ ngày 2/6/2010, các pano, băng rôn tuyên truyền sẽ được Khoa thiết kế, in ấn và lắp đặt ở các địa điểm được tập trung chú ý trong khuôn viên trường. Với sự hỗ trợ của Đoàn TNCSHCM trường, CLB Tình bạn Xanh của sinh viên Khoa Môi trường phối hợp sinh viên Trường ĐH Nghệ thuật sẽ mở một cuộc triển lãm tranh ảnh trên các hành lang giảng đường về chủ đề đa dạng sinh học và kêu gọi giới trẻ thực hành một lối sống xanh để bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường.

Để tìm hiểu thêm chi tiết về Ngày Môi trường thế giới 2010, xin mời truy cập vào các địa chỉ sau đây:

-         Trang web của UNEP: http://www.unep.org/wed/2010/english/

-         Trang web của Tổng cục Môi trường: http://vea.gov.vn/VN/truyenthong/sukien-ngayle/ngaymttg/Pages/default.aspx

-         Trang web của Khoa Môi trường: http://www.khoamoitruonghue.edu.vn/hay  http://svmt.byethost16.com/wed/

Khoa Môi trường